مجله سلامت

اخبار و دانستنیهای حوزه سلامت



فرزند خلاق من

فرزند خلاق من

کودکان چشمه های بی پایان خلاقیت هستند. خلاقیت آن ها را می توان در آوازهایی که می خوانند، بازی های تخیلی که انجام می دهند شناخت. سرچشمه خلاقیت کودکان از این جاست که آنان نگران واکنش محیط پیرامون خود نیستند و آزادورها به سبک و سیاق خود زندگی می کنند. اما هرچه بزرگ تر می شوند همه چیز تغییر می کند. به جای توجه به آن چه خود می خواهند به آن چه دیگران از آن ها می طلبند عمل می کنند. برای همین است که وقتی به عنوان یک بزرگسال به یک کودک نگاه می کنیم به سختی می توانیم دریابیم که چگونه به آسانی و اندک اندک خلاقیت از وجودمان رخت بربسته است.
 
آخرین باری که کودکتان مشغول نقاشی بود را به خاطر آورید مشغول چه کاری بودید؟ تماشای تلویزیون؟ صحبت کردن با تلفن؟ دلواپسی از کارهای عقب مانده؟ یا از همه بدتر شلوغی که او در اتاق به وجود آورده بود؟ درست همین تفکرات باعث از دست رفتن فرصت های طلایی خلاقیت در کودک شما می شود. واقعیت این است که والدین دوست دارند کودکان خلاقی تربیت کنند. اما چگونه؟ اصولا خلاقیت به چه معناست و در چه محیطی پرورش پیدا می کند؟ بهتر است این سوالات را از اهل فن بپرسیم. گیتی اسدی، کارشناس روان سنجی و مشاور در گفت وگو با خراسان به برخی سوالات پیرامون خلاقیت پاسخ داده است.
● خلاقیت چیست؟
خلاقیت در واقع کوششی برای یافتن راه حل های جدید همراه با توانایی تجسم و پیش بینی انجام کارها تعریف شده و به عبارت دیگر شکل کنترل شده یا محدود شده ای از تخیل است.  طبق تحقیقات افراد خلاق الزاما باهوش نیستند و برخلاف تصور اغلب مردم، درباره رابطه معنادار هوش و خلاقیت، تحقیقات چنین چیزی را ثابت نکرده است. اوج خلاقیت کودکان در بازی قابل تشخیص است. بچه های خلاق قادرند بازی را هدایت کنند، آن را شکل دهند، رهبری سایر همسالان را به عهده بگیرند و به بازی خود تنوع دهند. بچه های خلاق از بازی لذت فراوانی می برند زیرا هر بار سبک و شیوه بازی خود را تغییر می دهند و هرگز به یک شکل بازی نمی کنند.
طبیعی است که خلاقیت کودکان در قالب های مختلفی مشخص می شود و فعالیت های متنوع کودک در طول روز، خلاقیت او را از ابعاد مختلف پرورش می دهد. به عنوان مثال همراهی کودک با مادر در پختن کیک یا مرتب کردن منزل می تواند باعث پرورش خلاقیت در کودک شود.به عبارت دیگر کارهایی که اغلب والدین آن را معمولی و عادی تصور می کنند برای کودکان یک کار پرهیجان و جذاب است که با تمام وجود در آن دخیل می شوند و از انجام آن لذت می برند. درگیر شدن ذهن کودک در فعالیت های جدید و متنوع به میزان بسیار زیادی می تواند خلاقیت کودکان را رشد دهد.

 
● راه های تقویت خلاقیت کودکان
 علاوه بر دخیل کردن کودکان در کارهای روزمره، هدایت آنان به پرسش های ساده و سوال جواب های کودک با والدین می تواند خلاقیت او را پرورش دهد. والدین باید سعی کنند پاسخ های قانع کننده و صحیحی همراه با پایان بازی به بچه ها دهند و جا برای پرسش بعدی برای او بگذارند، در واقع باید حس کنجکاوی کودکان را پاسخ داد، آن ها نسبت به تمام اشیاء محیط پیرامون خود سوالاتی دارند که اگر به درستی به آن پاسخ داده شود در واقع مسیر پرورش خلاقیت آن ها باز شده است. نظرخواهی از کودک هم بسیار مهم است. به عنوان مثال وقتی کودکی از هم بازی خود در مهد حرف می زند خوب است از او بپرسیم «به نظرت چرا دوستت این کار را کرده است»؟ وقتی نظر او را درباره محیط پیرامون می پرسیم در واقع داریم دنیا را از چشم او نگاه می کنیم.
دقت کردن و شنیدن حرف ها و نظرات او بسیار مهم است و طبیعی است که احترام گذاشتن به نظرات او هم در پرورش خلاقیت کودک بسیار تعیین کننده است. تصویر مادری خسته که به فرزندش می گوید الان خسته ام باشد یک وقت دیگر از امروزت برایم تعریف کن برای بسیاری از ما آشناست.در واقع ما با حواله کردن کودک به زمان و مکان دیگری روی خلاقیت او سرپوش گذاشته ایم و به آن بی توجهی کرده ایم.هم چنین باید به کودکان اجازه داد اشیا را لمس کنند.
بعضی از والدین عادت دارند برخی وسایل تزیینی را همواره دور از دسترس کودکان قرار دهند. غافل از این که لمس کردن باعث افزایش قدرت تجسم کودک می شود و وقتی تجسم کودک تقویت شد قطعا تخیل او نیز تقویت خواهد شد. به عنوان مثال کودکان علاقه زیادی به ماشین لباس شویی دارند. خوب است گاهی اوقات کودکان تحت نظارت والدین از کار ماشین لباس شویی سر درآورند و یا به عنوان مثال در کنار والدین نحوه کار آب میوه گیری را ببینند، والدین می توانند درباره کاربردهای یک وسیله از کودک سوال کنند و نظرش را درباره شکل و شمایل آن بپرسند.بازی کودکان در مکان های جدید هم می تواند برای آن ها بسیار مفید باشد. نباید همواره کودکان را برای بازی به یک مکان خاص برد بهتر است گاهی آن ها را به پارک های مختلف، تئاتر، سینما و موزه ببریم تا محیط های جدید را تجربه کنند.
یکی از مهم ترین کارها برای پرورش خلاقیت کودکان نیز بازی کردن با آن هاست. بازی کودکان با والدین علاوه بر تقویت پیوند محبت آمیز بین آن ها باعث افزایش اعتماد به نفس و خلاقیت در کودکان می شود. دقت کنید که خراب کردن اسباب بازی و یا درست کردن اشکال عجیب و غریب با خمیر و یا کشیدن نقاشی های بی معنا در واقع مسیرهایی است که کودک برای پرورش خلاقیت خود آن ها را می پیماید. در واقع بچه ها با این کارها علاوه بر اقناع حس کنجکاوی به تقویت خلاقیت خود به صورت ناخودآگاه اقدام می کنند.

● راه های از بین بردن خلاقیت توسط اطرافیان
طبق تحقیقات اغلب افراد خلاق در خانواده هایی که قوانین اندک، مهم و مذهبی بر آن ها حاکم است بزرگ شده اند. بنابراین شاید بد نباشد در ادامه بحث به موانع رسیدن به خلاقیت در کودکان اشاره کنیم. اولین قانون خلاقیت این است که به آن ها زمان نامحدودی برای انجام کارهای مورد علاقه شان بدهیم. شاید بزرگ ترین مانعی که سر راه بچه ها برای رسیدن به خلاقیت وجود دارد این است که والدین این فرصت را از آن ها می گیرند. در سیستم آموزشی و تربیتی ما علاوه بر گرفتن فرصت های طلایی کودکان برای بروز خلاقیت آن ها، والدین از آن ها می خواهند تجارب و کارهایشان را مطابق میل بزرگ ترها انجام دهند و طبق اصول موردنظر پیش بروند. مهم ترین این موانع که در مدارس و خانه های ما به وضوح قابل مشاهده است به نقل متخصصان به قرار ذیل است.

۱) نظارت و کنترل بیش از حد: اغلب بچه ها همواره خود را محصور والدین احساس می کنند. کسی که همواره آن ها را زیرنظر دارد و اگر دست از پا خطا کنند، حاضر می شود.

۲) ارزیابی: وقتی کودکان به طور دائم احساس کنند زیرنظر هستند هرگز نمی توانند از کاری که می کنند لذت ببرند زیرا در واقع خود را همواره تحت ارزیابی والدین و برداشت آن ها از اعمالشان می بینند.
۳) تشویق: استفاده بی جا از ابزارهای تشویقی، کودک را از لذت انجام کارهای جدید بازمی دارد و او با تکرار کارهای گذشته، تشویق های تکراری می طلبد.

۴) مقایسه: قراردادن کودک در شرایط برد- باخت به او می فهماند که فقط یک نفر همیشه در اوج می ایستد و او فقط تا حدی می تواند پیشرفت کند.

۵) محدودیت در انتخاب: محدود کردن آن ها به جای بازگذاشتن مسیرهای متنوع باعث می شود حس کنجکاوی و رضایت آن ها صدمه ببیند.

۶) تحت فشار گذاشتن: داشتن توقعات بی جا از کودک باعث می شود او برای جلب رضایت والدین از اصول مشخصی پیروی کند و از خلاقیت، تجربه اندوزی و کشف چشم پوشی کند. به یاد داشته باشید که خلاقیت آموختنی است.

اغلب  اوقات اگر کمي  وقت و حوصله  کنيم  متوجه وجود خلاقيت در بچه ها مي شويم . بهترين زمان براي اطلاع از خلاقيت کودکان ، تماشاي آنها به هنگام بازي  است. کودک را در حالي که آزادانه و فارغ البال  با مواد و اسباب بازيهايش  سرگرم بازي  است تماشا کنيد.کودکان خلاق اغلب براي هر يک  از وسايل بازي خود  موارد استفاده متفاوتي پيدا مي کنند و قبل از اينکه  از وسيله اي  به سراغ وسيله ديگر بروند از آن  به انواع مختلف استفاده مي نمايند.
کودک خلاق اغلب از منابع خود به انواع و اشکال  مختلف و گاه حيرت انگيز  استفاده مي کند.ممکن است  يک جعبه خالي براي کودک خلاق  ارزشي به مراتب بيش  از بهترين  و پيچيده ترين اسباب بازيها داشته باشد.
بزرگترها مي توانند از کودک سوال کنند و بعد  به دقت  و با حوصله  به جوابهايش  گوش  بدهند.کودکان خلاق اغلب با آب  و تاب حرف مي زنند. ذکر جزييات يک ماجرا  و به تفضيل سخن گفتن  مي تواند نشانه قدرت  خيال و تصور زياد باشد .بزرگترها بايد به اين  مهم توجه داشته باشند  که کودکان  خلاق ممکن  است  رفتارهايي را به نمايش  بگذارند که گاه چالش  برانگيز  هستند .

  خلاصه اي  از رفتارهايي را که مي توانند  نشانه  خلاقيت  باشند توضيح داده است . 

دقت  و توجه  شديد  در گوش  دادن ،مشاهده کردن ،يا انجام دادن  کاري : نشنيدم مرا براي  خوردن  شام صدا بزنيد.

شور و نشاط و مشغوليتهاي  شديد جسماني  : دارم  فکر مي کنم  نمي توانم  قرار بگيرم .
 
استفاده از  قياس  در صحبت : احساس مي کنم  يک پيله هستم  که مي خواهم  به يک پروانه تبديل شوم
 
عادت  به وارسي  منابع مختل:  مامان ! من هم  کتاب خواندم ،هم تلويزيون تماشاکردم و هم از معلم  سوال کردم  اما هنوز  نمي دانم  خدا کجا  زندگي مي کند.
 
نگاه کردن  با دقت  به اشياء: اما  اين هزار پا  که فقط نود و نه  پا دارد.
 
اشتياق صحبت کردن درباره  کشفيات با ديگران : مي داني  چه شد ،حدس  بزن .....
 
ادامه  انجام برنامه  بعد از تمام  شدن  وقت : مامان ،حتي  زنگ تفريح هم  نقاشي کردم تا کارم تمام  شود.
 
پي  بردن  به روابط در چيزهايي که به  ظاهر با هم بي  ارتباطند: مي داني  چيه ،کلاه جديدت  شکل يک پروانه  است
 
فکرکردن  به چيزي  که مثلا  در يک برنامه  تلويزيوني  نشان داده اند : مي دانيد  فردا مي خواهم  در باغچه  دنبال طلا بگردم
 
کنجکاوي  زياد  براي  سر درآوردن از امور: خواستم بدانم که حياط از بالاي  پشت بام  چگونه ديده مي شود.
 
استفاده  از اکتشاف يا يک  تجربه : فکر کردم  اگر  آرد  و آب  را با هم  ترکيب  کنيم  نان  ساخته مي شود ،اما ديدم  که يک تکه  خمير  سفيد  شد.بروز هيجان
 
 در  صدا در اثر يک اکتشاف : با آب  و آرد خمير درست مي کنند.
 
عادت  به سوال و آزمودن نتايج : مي تونم با آب و صابون  حباب درست  کنم ؟
 
صداقت  و ميل  شديد  به اطلاع  يافتن از امور : مامان اميدوارم از اين حرف ناراحت  نشويد،اما فکر مي کنم  عمو نوروز وجود خارجي ندارد.
 
عمل مستقل :  درباره  مسابقات  اتوموبيل  راني  کتاب جالبي  پيدا  نکردم ،خودم  در اين باره  يک انشا ء مي نويسم
 
جسارت در  گفتار : به نظر من  بچه ها  بايد حق راي داشته باشند.
 
دقت نظر: تا  کارم را تمام  نکنم نمي توانم  با شما  بازي کنم
 
استفاده از نظريات  و اشياء براي دستيابي  به يک هدف :قصد دارم  با اين نخ و اين مداد  يک دايره بکشم.
 
طرح  سوال : وقتي برف آب مي شود  رنگ  سفيد برف کجا مي رود.
 
ميل به اطلاع  يابي  و کشف  احتمالات: فکر مي کنم اين لنگه  کفش پاره به  درد گلدان  شدن مي خورد
 
يادگيري  به ابتکار خود:  ديروز  به کتابخانه مدرسه  رفتم و به  همه کتابهايي که درباره  دايناسورها نوشته شده بود  نگاه کردم.
 
طرح سوالات  عجيب : راستي  اگر حيوانات  آدم مي شدند و آدمها حيوان ، چه اتفاقي مي افتاد؟

 
 
دانش آموز خلاق چه ویژگیهایی دارد ؟

1- ايده ها  و نظرات  خود را بدون ترس  در کلاس  مطرح مي کند.
2-معمولا  براي  مسائل  راه حل ها  و پاسخ هايي  متفاوت  از  ساير  دانش آموزان  ارائه  مي کند.
3-به فعاليت  هنري علاقه ي زيادي  دارد  و در اين زمينه  داراي  تجربه  و مهارت  است . 
4-غالبا  ايده ها  و راه حل هاي  بيش  تري  نسبت  به  ساير  هم کلاسي هاي  خود پيشنهاد مي کند.
5-معمولا  قادر است  با طنز  پردازي ها و شوخي  هاي  جالب ديگران  را بخنداند.
6-تمايل  زيادي  به  تغيير نظرات  معلم و يا مطالب  کتاب دارد.
7-در کلاس  اغلب  سوالاتي غيرعادي و گاه عجيب و غريب  مي  پرسد.
8-علاقه ي  زيادي  به نقاشي  و ترسيم  افکار و  ايده هاي  خود دارد.
9-انتقاد گر است  و هر  نظر  و عقيده اي را به راحتي نمي  پذيرد.
10-گاهي  به خاطر  بيان نظرات  و ايده هاي  عجيب و غريبش  در نظر  دانش آموزان  ديگر  فردي  غيرعادي جلوه مي کند.
11-از قوه ي تخيل خوبي  برخوردار است.
12- معمولا  در کلاس با آب  و تاب  صحبت مي کند و سعي مي کند ايده هايش  را با جزئيات کامل  شرح  دهد.
13-داراي ابتکار  است و غالبا  ايده ها  و پاسخ هاي  منحصر  به  فرد ارائه مي کند.
14-حساس ،باريک  بين و نکته سنج  است .
15-بسيار  فعال  است  و غالبا در آن واحد  چند طرح و ايده  در زمينه هاي مختلف را در سر  مي  پروراند.
16-به تجربه و آزمايش علاقه ي  فراواني  دارد.
17-در نفوذ  و تاثير گذاري  بر دوستان  خود از توانايي  زيادي برخورداراست.
18-آمادگي  طرد  شدن  و عدم تاييد  از طريق  ديگران  را داراست .
19-به مطالعه ي موضوعات  متنوع و گوناگون علاقمند  است و زمان  قابل  توجهي  را به  اين امر  اختصاص  مي دهد.
20-از اطلاعات  عمومي  زيادي  برخوردارست  و سعي مي کند که از آنها  استفاده ي  عملي  و کاربردي  کند
 


    به اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی
تلگرام فیش بوک اینستاگرام لینکداین تویتر

    برچسب ها


    دیدگاه شما



ثبت دیدگاه


فروشگاه و تعمیرگاه کولر اتومبل خلیل
فروشگاه اینترنتی چارقد و روسری و پوشاک زنانه
بانک جامع اطلاعات آموزشگاهها و اساتید استان گلستان