مجله سلامت

اخبار و دانستنیهای حوزه سلامت



کم خونی ناشی از کمبود ویتامین (Vitamin deficiency anemia) چیست؟

کم خونی ناشی از کمبود ویتامین (Vitamin deficiency anemia) چیست؟

بدن شما به دلایل متعددی به ویتامین ها نیاز دارد که یکی از آنها نیاز  برای ساختن گلبول های قرمز سالم است. اگر بدنتان دچار کمبود ویتامین های کلیدی باشد دچار نوعی کم خونی به نام کم خونی ناشی از کمبود ویتامین خواهید شد.  در کم خونی ناشی از کمبود ویتامین ، بدن به اندازه کافی گلبول قرمز نمی سازد . گلبول های قرمز اکسیژن را از ریه شما به تمام بخش های دیگر بدن می برد. در کم خونی ناشی از کمبود ویتامین، تعداد گلبول های قرمز کاهش یافته و لذا بدنتان  نمی تواند تمام اکسیژنی را که برای عمکرد قوی بدان نیاز دارد را  بدست آورد . کم خونی ناشی از کمبود ویتامین همچنین می تواند منجر به دیگر مشکلاتی چون تضعیف حافظه و یا حس سوزش در دست ها و یا پاها  گردد. شما  می توانید این کم خونی را با مکمل درمانی و یا تغییر برنامه غذایی خود بر طرف نمایید
  • خستگی
  • رنگ پریدگی یا زرد شدن پوست
  • زخم در دهان و زبان
  • از دست دادن وزن
  • اسهال
  • کرخ شدن  یا مور مور شدن دستها و پاها
  • ضعیف شدن ماهیچه ها
  • تحریک پذیری
  • حرکات غیر یکنواخت
  • گیجی و فراموشی
کمبود ویتامین به آرامی طی چند ماه تا چند سال پیشرفت می کند ، علائم کمبود ویتامین ممکن است در ابتدا بسیار کم باشد ولی به تدریج افزایش یافته و و بدتر می شود

علت ایجاد بیماری:
.برای تولید تعداد کافی از گلبول های سالم ( به خصوص گلبول قرمز)  بدنتان نیازمند یک رژیم  غذایی سالم می باشد که مقدار معینی  از ویتامین ها و ریز مغذی های دیگر را تامین  نماید.   اگر رژیم غذایی شما فاقد ریز مغذی های لازم باشد کم خونی ناشی از کمبود ویتامین پیشرفت می نماید . برخی مواقع  نیز  کم خونی به علت اینکه بدنتان قادر به جذب مناسب مواد مغذی از غذاها  نیست ایجاد می شود.  
دلایل کم خونی کمبود ویتامین که کم خونی مگالوبلاستیک نیز نامیده می شود ، عبارتند از:
  • کم خونی ناشی از کمبود فولات : ‌فولات که به عنوان ویتامینB9  نیز شناخته می شود ، ماده مغذی است که بیشتر در مرکبات و سبزیجات برگ سبز یافت می شود . برنامه غذایی که به صورت مداوم فاقد این ماده غذایی باشد نهایتا به کمبود فولات منتهی می شود . همچنین ناتوانی در جذب فولات نیز می تواند منجر به کمبود آن شود . بیشتر مواد مغذی موجود در غذاها در روده باریک جذب می شوند . افرادی که دچار بیماری های روده باریک مثل ، بیماری کرون یا سلیاک باشند و یا افرادی که بخش وسیعی از روده باریک خود را با جراحی خارج کرده اند و یا عمل بای پس  انجام داده اند ممکن است مشکلاتی در جذب فولات غذایی و یا نوع ساخته شده آن ( اسید فولیک) داشته باشند . الکل جذب فولات را کاهش می دهد ، پس زیاده روی در مصرف الکل ممکن است منجر به کمبود  فولات شود . تجویز برخی داروهای خاص ، مثل داروهای ضد حمله عصبی ،‌ میتواند با جذب این ماده مغذی تداخل ایجاد کند . نیاز زنان باردار و شیرده به فولات افزایش پیدا می کند ، همچنین افرادی که برای بیماری کلیوی تحت همودیالیز هستند، ‌نیاز بیشتری به فولات دارند . غفلت در پاسخ به این افزایش نیاز می تواند منجر به کمبود شود .
  • کم خونی کمبود ویتامین B12(کم خونی پرنیشیوز). به ندرت کمبود ویتامین  B12ناشی از کافی نبودن این ویتامین در برنامه غذایی است . این ویتامین بیشتر در گوشت ، تخم مرغ و شیر یافت می شود . کمبود زمانی اتفاق میافتد که روده کوچک قادر به جذب این ویتامین نباشد . این مشکل ممکن است طی جراحی معده یا روده اتفاق بیافتد (مثل عمل بای پس معده ) ، رشد باکتری های غیر نرمال در روده و یا بیماری های روده مثل بیماری کرون یا سلیاک ، که با جذب ویتامین تداخل می کند . کمبود ویتامین B12 می تواند ناشی از خوردن کرم کدو از ماهی های آلوده باشد . زیرا کرم کدو مواد مغذی بدن شما را مصرف می کند . در هرحال علت کمبود این ویتامین ، اغلب ناشی از فقدان ماده ای به نام فاکتور داخلی معده می باشد . فاکتور داخلی ‌ پروتئینی است  که توسط معده ترشح شده و برای جذب ویتامین B12   ضروری است . ویتامینB12  در معده از ماده غذایی جدا می گردد و  فاکتور داخلی پروتئینی است که توسط معده ترشح شده و به ویتامین B12  متصل می شود و آن را از معده تا روده باریک انتقال می دهد و در آنجا به داخل جریان خون جذب می شود . بدون فاکتور داخلی ،  B12 نمی تواند جذب شود و بدن را بدون هیچ ثمری ترک می کند . فقدان فاکتور داخلی ممکن است ناشی از واکنش سیستم  خود ایمنی باشد .  ممکن است سیستم خود ایمنی شما اشتباها به پروتئین هایی که توسط معده ساخته شده است حمله کند . کمبود ویتامین  B12نهایتا منجر به کم خونی می شود . اگر کمبود به علت فقدان فاکتور داخلی معده باشد ، کم خونی پرنیشیوز نامیده می شود . پرنشیوز به معنی " کشنده " است . قبل از دسترسی به  آمپول B12  و امکان تزریق این ویتامین ، فقدان فاکتور داخلی اغلب کشنده بود . به علت اینکه ویتامین  B12در مقدار زیاد در کبد ذخیره می شود ، ممکن است سالها طول بکشد تا اولین علائم کمبود بروز کند  .
  • کم خونی ناشی از کمبود ویتامین  C . کمبود ویتامین  Cدر رژیم شما نیز می تواند منجر به کم خونی شود . بدن شما برای ساختن سلول های خونی سالم به ویتامین Cنیاز دارد . این ویتامین بیشتر در مرکبات یافت می شود . ویتامینC  همچنین به جذب آهن که بخش مهمی از ساختار گلبول های قرمز خون است نیز کمک می کند . دلایل دیگری که ممکن است باعث این نوع کم خونی شود شامل سوء تغذیه عمومی ، سرطان ، هایپرتیروئیدی و یا کاهش توانایی جذب آهن رژیم غذایی می باشند . داروهای خاص درمان سرطان نیز می توانند سبب کمبود ویتامین شوند .

چگونه پیشگیری کنیم
شما می توانید  توسط یک برنامه غذایی متعادل و دریافت مولتی ویتامین ها بعضی از انواع آنمی کمبود ویتامین را درمان کنید . مصرف مولتی ویتامین به خصوص در دوران بارداری و زمان شیر دهی توصیه می شود .
غذاهای غنی از فولات شامل :
  • میوه های و نوشیدنی های دسته مرکبات
  • سبزیجات برگ سبز تیره
  • غلات غنی شده ، مثل نان یا کورن فلکس
  • حبوبات خشک
غذاهایی که ویتامین B12در آنها ذخیره شده :
  • گوشت سفید و قرمز و نرم تنان صدف دار دریایی
  • تخم پرندگان
  • شیر ، پنیر ، ماست
غذاهایی که به مقدار وافر حاوی ویتامین C  هستند :‌
  • میوه های و نوشیدنی های دسته مرکبات
  • گوجه فرنگی
  • فلفل شیرین
  • طالبی
  • کلم بروکلی
بیشتر بزرگسالان روزانه به مقدار مشخصی از ویتامین های زیر نیاز دارند .
  • ویتامین B12  :    دو و چهار دهم  میکروگرم
  • فولات یا اسید فولیک ، 400 میکروگرم
  • ویتامین C :  هفتاد و پنج تا نود میلی گرم
معمولا یک رژیم متعادل، مقادیر مورد نیاز مذکور از ویتامین ها را تامین می کند . از پزشک خود سئوال کنید که آیا به مکمل نیاز دارید یا خیر . افراد سیگاری 35 میلی گرم در روز بیشتر به ویتامین  C  نیاز دارند .
اگر در بستگان شما کسی مبتلا به این بیماری است ، این امر را  به پزشک خود اطلاع دهید زیرا آنمی پرنیشیوز می تواند ارثی باشد. پزشک در چند دوره از خون شما آزمایش به عمل می آورد . اگر تست ها نشان دهنده کمبود ویتامین B12  باشند ، شما می توانید قبل از مشاهده علائم و نشانه های این بیماری ، درمان را آغاز کنید . تشخیص و درمان زود هنگام کم خونی پرنیشیوز می تواند به پیشگیری از عوارض احتمالی کمک کند .
رعایت دو عامل دیگر به شرح زیر نیز می تواند در پیشگیری از کم خونی ناشی از کمبود ویتامین به شما کمک کند :
  • سیگار نکشید . سیگار کشیدن در جذب ویتامین های ضروری بدن مثل ویتامین C،  اختلال ایجاد می کند. پس ممکن است خطر ابتلا به کم خونی را در شما افزایش دهد . بهترین کاری که می توانید برای سلامت خود انجام دهید ،‌ ترک کردن کامل سیگار است . اگر نمی توانید این کار را انجام دهید ، با پزشک خود درباره نیازهای تغذیه ای افزایش یافته تان صحبت کنید . 
  • مصرف الکل را محدود کنید. الکل می تواند به ایجاد کم خونی ناشی از کمبود ویتامین کمک کند . لذا محدود کردن مصرف الکل ایده بسیار خوبی است. راهنمای تغذیه ایالات متحده پیشنهاد می کند که مردان بیشتر از دو بار در روز الکل مصرف نکنند و زنان دریافت الکل را به یکبار در روز محدود کنند.
 


    به اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی
تلگرام فیش بوک اینستاگرام لینکداین تویتر

    برچسب ها


    دیدگاه شما



ثبت دیدگاه


فروشگاه و تعمیرگاه کولر اتومبل خلیل
فروشگاه اینترنتی چارقد و روسری و پوشاک زنانه
بانک جامع اطلاعات آموزشگاهها و اساتید استان گلستان